İSLAM TARİHİ'NİN İKİNCİ AŞAMASI MELİKLİK DÖNEMİ
Şimdi sizinle birlikte İslam Tarihinin ikinci aşımasını ele alalım. Bu aşamanın başladığı dönemde İslam, yeryüzünün çeşitli bölgelerine yayılmış, tasavvuru aşan bir şekilde nuru yeryüzünün dört bir tarafını aydınlatmış ve onun çatısı altına muazzam sayıda insan girmiş bulunuyordu. Öyleki ilk müslümanlar, bu büyük kalabalıkları İslami bir eğitimle eğitemediler ve onlara İslami Kültürünü gereği gibi aşılayamadılar. Halbuki o zamanlar müslümanlar arasında salih ve müttaki insanlar pek çoktu ve müslüman olanlar, ancak İslami beğendikleri için İslama yöneliyorlardı. Çünkü müslümanların güzel bir yaşayışı, salih amelleri, üstün bir ahlakları vardı. Bu nedenle müslüman olmayanlar Allahın Dini İslama büyük kalabalıklar halinde giriyorlardı. Bu uçsuz buçaksız insan denizinin hayatlarında ilk müslümanların hayatında görülen devrimin aynısının nicelik ve nitelik bakımından meydana gelmesi kesinlikle kolay ve mümkün olmazdı. Bu ise dünyadaki parlak ve örnek ilk nesil tipindeki müslümanların sayısının gittikçe azalmasına neden oldu. Oysa bu ilk nesil, tam anlamıyla İslama bağlanmış, İslamı gereği gibi anlamış ve sözleri ile eylemleri arasında uyum bulunan bir nesildi. Ancak bundan sonra İslam Toplumunda bu türden müslüman oranı bir taraftan azalırken, diğer taraftan- İslama esas ve ilklerini beğendikleri için girdikleri, ihlasla ona sarıldıkları halde yaşayışları tam anlamıyla İslami bir karakter arzetmeyen, dini kavrayış ve derinliğine anlayışları yeterli olmayan kimselerin oranı da gittikçe yükselmekte idi. Gözle görülen bu değişiklik, İslam Tarihinin akışında çok kritik bir değişmenin nedeni oldu. Bu ise, Halifelik Düzeninin Meliklik Düzenine dünüşmesi idi.
Böyle bir değişme neden olarak pek çok husus gösterilir. Ancak benim görüşüme göre böyle bir değişimin en önemli ana nedeni, o dönemlerde İslamı derinliğine anlayan kimselerin İslam Toplumunda sayıca azalmalarıdır. Pratik yaşayışları İslamın canlı bir tercümesi olan kimseler, sayıca gittikçe azalıyorlardı. Diğer taraftan gerçek şekliyle İslami yaşayışla uyuşmayan kimselerin oranları o derece yükseldi ki, İslam Toplumnu onların İslami Uyanıklıktan mahrum olmalarının doğurduğu sakıncalardan kurtarma imkanı ortadan kalkmış; onların ahlaki hastalıklarının etkilerinden, toplumu korumak imkansızlaşmıştı. Bunun bir sonucu olarak da meliklik, halifeliğin yerine geçmiş, ilk müslümanların canları pahasına kurdukları düzenin çözülüşü başlamış oldu. Tarihimizin bu aşaması upuzun asırlar boyunca sürüp gitti. Bu aşamanın artıklarını ve bunların geri planında yatan inceliklerini etraflı bir şekilde ele alabilmek için yerimiz elverişli değildir. Ancak burada sizlere bunun sonuçları arasından dört ya da beşinden söz edeceğim, ki bunların etkinlikleri çağımızda hala hissedilir bir şekilde görülebilmektedir. Diğer bir deyimle geçmişteki bu aşamamızın etkileri, günümüzdede görülebilmektedir.
Böyle bir değişme neden olarak pek çok husus gösterilir. Ancak benim görüşüme göre böyle bir değişimin en önemli ana nedeni, o dönemlerde İslamı derinliğine anlayan kimselerin İslam Toplumunda sayıca azalmalarıdır. Pratik yaşayışları İslamın canlı bir tercümesi olan kimseler, sayıca gittikçe azalıyorlardı. Diğer taraftan gerçek şekliyle İslami yaşayışla uyuşmayan kimselerin oranları o derece yükseldi ki, İslam Toplumnu onların İslami Uyanıklıktan mahrum olmalarının doğurduğu sakıncalardan kurtarma imkanı ortadan kalkmış; onların ahlaki hastalıklarının etkilerinden, toplumu korumak imkansızlaşmıştı. Bunun bir sonucu olarak da meliklik, halifeliğin yerine geçmiş, ilk müslümanların canları pahasına kurdukları düzenin çözülüşü başlamış oldu. Tarihimizin bu aşaması upuzun asırlar boyunca sürüp gitti. Bu aşamanın artıklarını ve bunların geri planında yatan inceliklerini etraflı bir şekilde ele alabilmek için yerimiz elverişli değildir. Ancak burada sizlere bunun sonuçları arasından dört ya da beşinden söz edeceğim, ki bunların etkinlikleri çağımızda hala hissedilir bir şekilde görülebilmektedir. Diğer bir deyimle geçmişteki bu aşamamızın etkileri, günümüzdede görülebilmektedir.
G harfi
- 4- Musîbetleri Bertaraf Ederken Sabra Yapışmak:
- a- Dünyada Kurtulma Yolları:
- El-GAFFÂR
- f- Çirkin Söz (Sebb):
- GASL, GASL-I MEYYİT
- GAZAB
- GUSLÜN SÜNNETLERİ
- Günah Olayı
- Mükâfat Olarak Sevap:
- Otorite Değişimi
- Peygamberlerin Günahsızlığı; İsmet
- b- Âhirette Kurtulma Yolları:
- el-GANÎ
- GÂŞİYE SÛRESİ
- GAZİ, GAZİLİK
- GUSLÜN FARZ OLDUĞU YERLER
- Günahkârlık; Fısk
- Günahlar ve Günahkârlarla İlgili Sünnetullah/Allah'ın Değişmez Yasaları
- Hıristiyanlıkta ve Diğer Dinlerde Günah Anlayışı
- Kur'ân-ı Kerim'de Günah Kavramı
- Musîbetleri Def Etmek Sabra Aykırı Değildir:
- Özgürlük Hareketleri
- 1- Hıristiyanlık Günah Anlayışı:
- 1- İnançla İlgili Fısk
- a- Kim Günah ve Kötülük Yaparsa Cezâsını Bulur:
- GABN
- GAVS, GAVSU'L-ÂZAM
- GAZZÂLÎ
- GÜMRÜK VERGİSİ
- Günahın Cezâsı ve Günahtan Kurtulma